Starszy szeregowy po 12 latach służby i co dalej?

Starszy szeregowy po 12 latach służby i co dalej?

Sytuacja zawodowa starszego szeregowego po 12 latach służby przez lata budziła wiele kontrowersji ze względu na rygorystyczne przepisy regulujące czas trwania służby w tym korpusie zawodowym. Obecnie wraz z nowelizacją ustawy zniknęło ograniczenie czasowe, co wpływa zarówno na możliwości dalszej kariery wojskowej, jak i kwestie emerytalne. Poniżej przedstawiamy kluczowe informacje dotyczące zmian, możliwości rozwoju oraz zasad emerytalnych dla starszych szeregowych po 12 latach służby.

Zniesienie 12-letniego limitu służby

Od 1 stycznia 2010 roku w Polsce obowiązywał limit 12 lat służby w korpusie szeregowych zawodowych. Zgodnie z przepisami ustawy o służbie wojskowej zawodowych żołnierzy szeregowych maksymalny dopuszczalny okres w tej formacji wynosił właśnie 12 lat. Po upływie tego okresu żołnierz zmuszany był do zakończenia służby i odejścia do cywila, pomimo często bardzo dużego doświadczenia wojskowego [1][4].

Sejm znowelizował jednak ustawę i zniósł ograniczenie czasowe dotyczące pełnienia służby przez żołnierzy w stopniu szeregowym. Oznacza to, że od momentu wejścia w życie nowelizacji, szeregowi mogą pełnić służbę bez czasowych ograniczeń aż do osiągnięcia granicy wieku uprawniającego do zwolnienia ze służby, czyli 55. roku życia [2][5][6].

Możliwości dalszej kariery po 12 latach służby

Obecnie żołnierze, którzy przekroczyli pierwotny limit 12 lat służby, mogą kontynuować karierę wojskową bez potrzeby wcześniejszego odchodzenia na inne stanowiska lub do cywila pod warunkiem spełnienia wymogów zdrowotnych i formalnych oraz braku przeciwskazań służbowych [2].

Dodatkowo szeregowi mają szansę na awans do korpusu podoficerów. Awans na stopień kaprala umożliwia dalszą, stabilną ścieżkę rozwoju i otwiera drogę do zajmowania wyższych stanowisk wojskowych, często poza limitem służby określonym wcześniej. Warunkiem jest spełnienie wymogów formalnych: wykształcenia minimum średniego, posiadania nienagannej opinii służbowej oraz minimum 5-letniego stażu służby [2][4][8].

Sytuacja emerytalna po zmianach przepisów

Kwestie emerytalne dla starszego szeregowego są ściśle związane z datą rozpoczęcia służby wojskowej. Żołnierze rozpoczynający służbę przed 1 stycznia 2013 roku mają prawo do przejścia na emeryturę po 15 latach służby. Grupa ta objęta była przejściowo korzystniejszymi przepisami emerytalnymi, co pozwalało na szybsze uzyskanie świadczenia [3].

W przypadku żołnierzy powołanych po 1 stycznia 2013 roku progi emerytalne są znacznie wyższe. Prawo do emerytury przysługuje dopiero po 25 latach służby lub po ukończeniu 55. roku życia, w zależności od tego, który warunek zostanie spełniony wcześniej [1].

Możliwości dalszego rozwoju i awansu

Wielu szeregowych decyduje się na rozwijanie kariery w wojsku poprzez zdobywanie nowych kwalifikacji i awansowanie na wyższe stopnie wojskowe. Pierwszy kontrakt szeregowego zawiera się zwykle na 18 miesięcy, a najlepsi mają szansę dalej kontynuować służbę poprzez kolejne kontrakty i awanse [4].

Kandydaci do podoficerstwa muszą wykazać się nie tylko stażem, ale także odpowiednim wykształceniem i nieposzlakowaną opinią. Awans oznacza bardziej stabilną sytuację etatową i możliwość kontynuowania służby znacznie dłużej. Minister Obrony Narodowej może w wyjątkowych przypadkach wyznaczyć żołnierza na stanowisko wyższe o dwa lub więcej stopni, bez formalnego mianowania, co stwarza dodatkowe możliwości dla szczególnie wartościowych szeregowych [2].

Szczególne przypadki i procedura przejściowa

Warto podkreślić, że w okresie przejściowym po wprowadzeniu limitu służby powstała grupa szeregowych, która rozpoczęła służbę jeszcze według starych zasad, bez ograniczenia 12-letniego. Ich sytuacja była nieco korzystniejsza niż osób rozpoczynających służbę po 1 stycznia 2010 roku [1].

Jednocześnie żołnierz zawodowy, który został objęty procedurą zwolnienia ze względu na upłynięcie 12-letniego limitu, miał możliwość złożenia wniosku o zawarcie kolejnego kontraktu. Przepisy dawały również możliwość uzyskania stanowiska specjalnego, co czasami wydłużało okres służby nawet bez formalnego awansu [2].

Znaczenie nowelizacji dla korpusu szeregowych

Ograniczenie 12 lat pracy w wojsku dla szeregowych miało na celu nie tylko rotację kadr, ale także – według niektórych komentatorów – uniemożliwienie szeregowym nabywania praw emerytalnych na starych, korzystnych zasadach [7]. Przepisy te powodowały sytuację, w której doświadczeni żołnierze musieli odejść, a ich miejsce zajmowały osoby o mniejszym doświadczeniu lub nawet nowo przyjęci kandydaci w bardziej zaawansowanym wieku, ponieważ nie obowiązywała dolna granica wieku przy naborze [1].

Zniesienie limitu czasowego służby ma na celu utrzymanie doświadczonych żołnierzy w armii, stabilizację kadr oraz umożliwienie kontynuowania kariery zawodowej starszym szeregowym nawet przez dłuższy czas – aż do osiągnięcia 55 lat [3].

Podsumowanie – starszy szeregowy po 12 latach służby i co dalej?

Po upływie 12 lat służby starszy szeregowy może obecnie nadal pełnić zawodową służbę wojskową, pod warunkiem spełnienia wszystkich wymogów i braku przeciwwskazań formalnych. Obecnie nie obowiązuje limit czasowy, dlatego otwierają się szerokie możliwości zarówno w zakresie dalszej kariery wojskowej, jak i stopniowego przechodzenia na kolejne szczeble wojskowej hierarchii. Prawo do emerytury zależy od daty rozpoczęcia służby i może wymagać od 15 do nawet 25 lat pełnienia służby. Zniesienie 12-letniej bariery pozytywnie wpływa na stabilizację zawodową i utrzymanie doświadczonych żołnierzy w wojsku.

Źródła:

1. https://wiadomosci.wp.pl/szeregowy-zrobil-swoje-szeregowy-musi-odejsc-12-lat-i-do-cywila-6027760891171457a
2. https://zonadwislanski.pl/sejm-przyjal-ustawe-znoszacza-bariere-12-lat-sluzby-dla-szeregowych/
3. https://www.polska-zbrojna.pl/Mobile/ArticleShow/18057
4. https://www.rp.pl/sluzby-mundurowe/art5638171-kiedy-szeregowy-nabedzie-uprawnienia-emerytalne
5. https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-szeregowi-zawodowi-beda-mogli-sluzyc-dluzej-niz-12-lat,nId,2137517
6. https://wydarzenia.interia.pl/kraj/news-senat-szeregowi-zawodowi-beda-mogli-sluzyc-dluzej-niz-12-lat,nId,2147953
7. https://serwisy.gazetaprawna.pl/praca-i-kariera/artykuly/913554,szeregowi-beda-mogli-sluzyc-w-wojsku-dluzej-niz-dwanascie-lat.html
8. https://zonadwislanski.pl/sejm-przyjal-ustawe-znoszacza-bariere-12-lat-sluzby-dla-szeregowych/