Awans w wojsku co ile lat jest realny?

Awans w wojsku nie następuje automatycznie i wymaga spełnienia jasno określonych kryteriów. Na to, co ile lat jest realny awans w wojsku, wpływają zarówno staż służby, jak i ocena podczas opiniowania. Okres oczekiwania różni się w zależności od stopnia i rodzaju służby, dlatego poniżej przedstawiam szczegółowe warunki oraz dane dotyczące realnych terminów awansu.

Minimalny wymagany staż przed awansem

Ilość lat oczekiwania na awans w wojsku uzależniona jest od uzyskanego stopnia. Szeregowi muszą pozostawać na swoim stanowisku przez co najmniej 5 lat, zanim będą mogli ubiegać się o awans na kolejny stopień wojskowy[1]. W przypadku podoficerów i oficerów wymagany jest co najmniej 3-letni staż służby na danym stanowisku[1]. W Wojskach Obrony Terytorialnej (OT) przewidziano możliwość awansu maksymalnie raz w roku, niezależnie od aktualnego stażu[2].

Dzięki tym regulacjom, najkrótszy realny czas do awansu to zwykle 3 lata dla podoficerów, oficerów i żołnierzy OT. Szeregowi muszą natomiast wykazać się minimum 5-letnim stażem służby[1][2].

Dodatkowe wymagania poza stażem

Czas oczekiwania na awans jest tylko jedną z przesłanek. Wśród warunków formalnych wymagane są:

• Uzyskanie najwyższej oceny „piątki” w ostatnim opiniowaniu służbowym[1]
• Brak jakichkolwiek kar dyscyplinarnych oraz postępowań wyjaśniających lub przygotowawczych[1]
• Ukończenie niezbędnego szkolenia przewidzianego do danego awansu (na kolejny stopień)[2]
• Obowiązek czynnej służby przez przynajmniej 3 lata (dotyczy OT)[2]

Zarówno dla żołnierzy zawodowych jak i ochotników spełnienie tych wszystkich okoliczności jest niezbędne do rozważenia awansu. Brak spełnienia choćby jednego z warunków skutkuje brakiem możliwości zmiany stopnia wojskowego, niezależnie od długości służby[1][2].

Mechanizm przyspieszonego awansu

Przepisy przewidują możliwość uzyskania awansu w wojsku w krótszym czasie niż określony jako minimalny w standardowych procedurach. Warunkiem jest tu jednak otrzymanie oceny „wzorowej” z opiniowania oraz uzyskanie pozytywnego zatwierdzenia z uwagi na bieżące potrzeby armii[1]. Pozwala to na elastyczną reakcję na sytuację kadrową i wyjątkowe uzdolnienia żołnierza. Mimo to przyspieszony awans pozostaje wyjątkiem i wymaga indywidualnej interpretacji przepisów przez przełożonych.

Awans bez zmiany stanowiska

Warto podkreślić, że awans w wojsku co ile lat jest realny dla podoficerów i młodszych oficerów nie wymaga zmiany stanowiska służbowego[4]. Oznacza to, że awans można uzyskać, nie angażując się w przechodzenie na nowy etat lub zakres obowiązków – wystarczy spełnić wymogi służbowe oraz stażowe[4].

Statystyki i dane o awansach

Zniesienie ograniczeń liczby awansów po 2016 roku istotnie zwiększyło realność awansu dla wszystkich spełniających wymagania. W 2022 roku awans miało otrzymać aż 11,2 tysiąca żołnierzy zawodowych, a w poprzednim roku liczba ta osiągnęła 12,5 tysiąca[1]. Najwięcej awansów przyznaje się podczas Święta Wojska Polskiego 15 sierpnia[1].

Obecnie każdy żołnierz, który spełnia wymagania formalne, posiada realną możliwość uzyskania wyższego stopnia, co wpływa motywująco na przebieg kariery służbowej[1].

Podsumowanie

Minimalny czas oczekiwania na awans w wojsku w Polsce to 3 lata dla podoficerów i oficerów oraz 5 lat dla szeregowych, z możliwością przyspieszenia w uzasadnionych sytuacjach[1][2]. Dla żołnierzy OT awans nie może następować częściej niż raz na 12 miesięcy, pod warunkiem spełnienia wszystkich wymogów[2]. Liczba dostępnych awansów nie jest dziś ograniczona, więc każda osoba spełniająca kryteria zdobycia wyższego stopnia może liczyć na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Kluczowe są: spełnienie wymagań formalnych, odpowiedni staż i bardzo dobra lub wzorowa ocena służbowa, bez kar dyscyplinarnych[1][2][4].

Źródła:

• [1] https://polska-zbrojna.pl/home/articleshow/31908
• [2] https://defence24.pl/legislacja/beda-podstawy-by-awansowac-zolnierzy-ot
• [3] https://www.kombatanci.gov.pl/index.php/pl/uprawnienia/wyr%C3%B3%C5%BCnienia-honorowe/mianowania-na-wy%C5%BCsze-stopnie-wojskowe
• [4] https://www.gov.pl/attachment/ee0440e8-d5d8-42da-bfbb-3c5cfa0cd3c7